Bir hasta yatağı seçerken veya araştırırken dikkat edilmesi gereken temel noktaları, işlevlerini ve çeşitlerini şu şekilde özetleyebiliriz:
1. Hareket Fonksiyonlarına Göre Hasta Yatakları (Motor Sayısı)
Hasta yataklarının fonksiyonelliği genellikle içindeki motor sayısına göre belirlenir. Motor sayısı arttıkça yatağın hareket kabiliyeti ve sağladığı kolaylık artar:
-
2 Motorlu Yataklar: En temel modeldir. Sadece baş ve ayak ucu kısımları hareket eder. Hastanın oturma pozisyonuna gelmesini ve bacaklarını dinlendirmesini sağlar.
-
3 Motorlu Yataklar: Baş ve ayak ucu hareketine ek olarak, asansör (yukarı-aşağı) özelliğine sahiptir. Yatağın komple yükselip alçalması, hem hastanın yataktan kalkmasını kolaylaştırır hem de refakatçinin eğilmeden bakım yapmasını sağlayarak bel sağlığını korur.
-
4 Motorlu Yataklar: Baş, ayak ve asansör hareketlerinin yanı sıra Trendelenburg (yatağın öne veya arkaya doğru eğilmesi) hareketini yapabilir. Bu özellik, hastanın kan dolaşımını düzenlemek ve ameliyat sonrası özel pozisyonlar vermek için kullanılır.
2. Kullanım Amacına ve Tasarımına Göre Çeşitler
-
Ev Tipi (Ahşap Görünümlü) Yataklar: Evde bakım gören hastaların kendilerini hastane ortamında hissetmemeleri ve ev dekoruna uyum sağlaması için yan korkulukları ve başlıkları ahşap kaplama olarak tasarlanır.
-
Hastane Tipi (Plastik/Abs) Yataklar: Temizliği ve dezenfeksiyonu kolay, antibakteriyel plastik (ABS) malzemeden üretilen, daha çok klinik ortamlar için tercih edilen dayanıklı modellerdir.
-
Klozetli (Tuvaletli) Hasta Yatakları: Tamamen yatalak ve ayağa kalkması mümkün olmayan hastalar için yatağın orta kısmında manuel veya motorlu bir düzenekle açılan tuvalet aparatı bulunur.
3. Havalı Yataklar (Yatak Yarası Önleyiciler)
Hasta yatağının üzerine serilen, sürekli yatmaktan kaynaklanan yaraları (bası yaralarını) önleyen motorlu şiltelerdir. İki ana türü vardır:
-
Baklava Dilimli: Hafif veya kısa süreli yatan hastalar için uygundur. Hava hücreleri sırayla şişip inerek vücudun sürekli aynı noktaya baskı yapmasını engeller.
-
Boru Tipi: Uzun süreli veya tamamen yatalak hastalar için mutlaka önerilen modeldir. Hava sirkülasyonu daha güçlüdür ve bazı modellerinde hastayı sağa-sola otomatik evirme (pozisyon veren havalı yatak) özelliği bulunur.
4. Hasta Yatağı Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
-
Hastanın Kilosu: Standart yataklar genellikle 100-120 kg'a kadar taşır. Kilolu hastalar için "obezite hasta yatağı" olarak geçen, motor gücü yüksek ve şasesi güçlendirilmiş modeller seçilmelidir.
-
Hastalık Süreci: Kısa süreli (birkaç aylık) bir iyileşme süreci varsa yatak kiralamak daha ekonomik olabilir. Ancak kalıcı veya uzun süreli bir durum varsa satın almak daha mantıklıdır.
-
Korkuluk Güvenliği: Hastanın yataktan düşmesini önleyen yan korkulukların sağlam, kolay açılıp kapanan ve hasta tarafından istemsizce açılamayacak yapıda olması gerekir.
Hastanın özel tıbbi durumu (örneğin felç, kalça kırığı, ALS veya sadece yaşlılığa bağlı halsizlik) yatak seçimini doğrudan etkiler. Eğer belirli bir tanı veya özel bir ihtiyaç varsa, ona en uygun fonksiyonları netleştirebiliriz.